Категория: Никоҳ ва талоқ

Идда ҳақидаги фасл

   الْعِدَّةُ لِحُرَّةٍ تَحِيضُ لِلطَّلَاقِ، وَالْفَسْخِ ثَلَاثُ حِيَضٍ كَوَامِلَ، كَأُمِّ وَلَدٍ مَاتَ مَوْلَاهَا أَوْ أَعْتَقَهَا. أَوْ مَوْطُوءَةٍ بِشُبْهَةٍ أَوْ نِكَاحٍ فَاسِدٍ فِي الْمَوْتِ وَالْفُرْقَةِ، وَلِمَنْ لَا تَحِيضُ لِصِغَرٍ أَوْ كِبَرٍ، أَوْ بَلَغَتْ بِالسِنِّ وَلَمْ تَحِضْ ثَلَاثَةُ أَشْهُرٍ. وَلِلْمَوْتِ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ، وَلِأَمَةٍ تَحِيضُ: حَيْضَتَانِ. وَلِمَنْ لَمْ تَحِضْ، أَوْ مَاتَ عَنْهَا زَوْجُهَا، نِصْفُ مَا لِلْحُرَّةِ. وَلِلْحَامِلِ الْحُرَّةِ وَالْأَمَةِ، وَإِنْ مَاتَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَضْعُ حَمْلِهَا. وَلِمَنْ حَبِلَتْ بَعْدَ مَوْتِ الصَّبِيِّ عِدَّةُ الْمَوْتِ، وَلَا نَسَبَ فِي وَجْهَيْهِ. وَلِامرْأَةِ الْفَارِّ لِلْبَائِنِ أَبْعَدُ الْأَجَلَيْنِ، وَلِلرَّجْعِيِّ مَا لِلْمَوْتِ.
وَلِمَنْ أُعْتِقَتْ فِي عِدَّةِ رَجْعِيٍّ، كِعِدَّةِ حُرَّةٍ، وَفِي عِدَّةِ بَائِنٍ أَوْ مَوْتٍ كَأَمَةٍ. وَآيِسَةٌ رَأَتِ الدَّمَ بَعْدَ عِدَّةِ الْأَشْهُرِ، تَسْتَأْنِفُ بِالْحَيْضِ كَمَا تَسْتَأْنِفُ بِالشُّهُورِ مَنْ حَاضَتْ حَيْضَةً ثُمَّ أَيِسَتْ، وَعَلَى مُعْتَدَّةٍ وُطِئَتْ بِشُبْهَةٍ عِدَّةٌ أُخْرَى، وَتَدَاخَلَتَا، فَإِذَا تَمَّتْ الْأُوْلَى انْقَضَى بَعْضُ الثَّانِيَةِ.
وَعِدَّةُ النِّكَاحِ الْفَاسِدِ عَقِيبَ تَفْرِيقِهِ، أَوْ عَزَمَهُ تَرْكَ الْوَطْئِ. وَتَنْقَضِي الْعِدَّةُ وَإِنْ جَهِلَتْ. وَإِنْ نَكَحَ مُعْتَدَّتَهُ مِنْ بَائِنٍ وَطَلَّقَ قَبْلَ الْوَطْءِ، وَجَبَ عَلَيْهِ مَهْرٌ تَامٌّ وَعِدَّةٌ مُسْتَقْبَلَةٌ، وَلَا عِدَّةَ عَلَى ذِمِّيَّةٍ طَلَّقَهَا ذِمِّيٌّ، وَلَا حَرْبِيَّةٍ خَرَجَتْ إِلَيْنَا مُسْلِمَةً إِلَّا الْحَامِلُ.
وَتَحِدُّ مُعْتَدَّةُ الْبَائِنِ وَالْمَوْتِ: كَبِيرَةً، عَاقِلَةً، مُسْلِمَةً، بِتَرْكِ الزِّينَةِ، وَلُبْسِ الْمُزَعْفَرِ، وَالْمُعَصْفَرِ، وَالدُّهْنِ، وَالْحِنَّاءِ، وَالطِّيبِ، وَالْكُحْلِ، إِلَّا بِعُذْرٍ، لَا مُعْتَدَّةُ عِتْقٍ وَنِكَاحٍ فَاسِدٍ.
وَلَا تُخْطَبُ مُعْتَدَّةٌ إِلَّا تَعْرِيضًا، وَلَا تَخْرُجُ مُعْتَدَّةُ الرَّجْعِيِّ وَالْبَائِنِ مِنْ بَيْتِهَا أَصْلًا.
وَتَخْرُجُ مُعْتَدَّةُ الْمَوْتِ فِي الْمَلَوَيْنِ، وَتَبِيتُ فِي مَنْزِلِهَا. وَتَعْتَدُّ فِي مَنْزِلِهَا وَقْتَ الْفُرْقَةِ وَالْمَوْتِ، إِلَّا أَنْ تُخْرَجَ، أَوْ خَافَتْ تَلَفَ مَالِهَا، أَوِ الْاِنْهِدَامَ، أَوْ لَمْ تَجِدْ كِرَاءَ الْبَيْتِ. وَلَا بُدَّ مِنْ سُتْرَةٍ بَيْنَهُمَا فِي الْبَائِنِ، وَإِنْ ضَاقَ الْمَنْزِلُ عَلَيْهِمَا، فَالْأَوْلَى خُرُوجُهُ، وَكَذَا مَع فِسْقِهِ. وَحَسُنَ أَنْ يُجْعَلَ بَيْنهُمَا امْرَأَةٌ قَادِرَةٌ عَلَى الْحَيْلُولَةِ.
وَلَوْ أَبَانَهَا، أَوْ مَاتَ عَنْهَا فِي سَفَرٍ، وَلَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ مِصْرِهَا مَسِيرَةُ سَفَرٍ، رَجَعَتْ إِلَى مِصْرِهَا، وَإِنْ كَانَتْ تِلْكَ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ، فَإِنْ كَانَتْ فِي مَفَازَةٍ خُيِّرَتْ، وَالْعَوْدُ أَحْمَدُ. وَإِنْ كَانَتْ فِي مِصْرٍ تَعْتَدُّ ثُمَّةَ، ثُمَّ تَخْرُجُ بِمَحْرَمٍ

Категория: Никоҳ ва талоқ

Талоқни таълиқ қилиш

Талоқнинг воқеъ бўлишини келажакда бирор ишнинг бўлишига ёки бўлмаслигига, ёки бирор вақтга, ёки ҳодисага, ёки бирор шартнинг топилишига боғлиқ қилиш талоқни таълиқ қилиш дейилади.

Категория: Никоҳ ва талоқ

Талоққа сабаб бўлувчи сўзлар

Киши хотинига бир неча бор "Сен менга ҳаромсан" деган сўзни айтиши билан бир боин талоқ тушади. Чунки, боинга боин илашмайди.

لَوْ كَرَّرَهُ لَا يَقَعُ إلَّا الْأَوَّلُ لِأَنَّ الْبَائِنَ لَا يَلْحَقُ الْبَائِنَ

“Агар сен менга ҳаромсан сўзини бир неча бор такрор айтса, биринчиси билан талоқ тушиб қолганлари билан тушмайди. Чунки, боин талоқ боинга илашмайди” (Раддул муҳтор).

Категория: Никоҳ ва талоқ

Хилвати саҳиҳа ва қулларни маҳрга қўймоқ

Басра ибн Аксам ал-Ансорий (р.а) дан ривоят қилинади: “У киши Пайғамбар (с.а.в.)га: “Турмуш қурмаган аёлга уйландим. У билан қовушганимдан кейин қарасам ҳомиладор экан” деди. Пайғамбар (с.а.в.): “Унинг фажини ўзинга ҳалол санаганинг учун унга маҳр берасан. Бола сенга қулдек бўлади. Қачон туғса, унга дарра ур (ёки дарра уринглар, ёки ҳад қоим қилинглар)” дедилар. 

Категория: Никоҳ ва талоқ

Никоҳ фазилати, унинг рукн ва шартлари

Никоҳ луғатда “Қўшилиш”, “Яқинлик” маъноларини англатади. Шариатда эса, никоҳ, “Эр кишининг никоҳида шаръан монеълик бўлмаган аёл кишидан ҳузур олишини ҳалол қилишдир”. Ушбу таърифдаги

Категория: Никоҳ ва талоқ

Талоқ ҳақида

Талоқ сўзи луғатда "Моддий ва маънавий тугинни ечиш" маъносини билдиради. Шаърий маъноси эса, махсус лафз билан никоҳни кетказиш ёки ҳалолни нуксонга учратишга талоқ дейилади. Махсус лафздан мурод талоқ ёки унинг маъносини англатувчи лафздир. Никоҳни кетказиш уч талоқ билан юзага келиб, ундан сўнг талоқ қилинган аёл ўзини талоқ қилган киши(эри)га ҳалол бўлмай қолади.

Категория: Никоҳ ва талоқ

Хулуъ

“Хулуъ” сўзи луғатда кўпроқ “кийим ечиш” маъносида ишлатилади. Шариатда эса хотин кишининг арз қилиб, бирор нарса бериб эри билан ажрашишига хулуъ дейилади. Чунки эр-хотин Қуръон таъбири билан бир-бирига кийим ўрнида бўлади. (Бақара сураси 229-оят).

Категория: Никоҳ ва талоқ

Разоъ

Эмизиш – арабчада "Разоъ" дейилади. У луғатда аёл кишининг кўкрагини, сигир, қўй каби ҳайвонларнинг елинини оғизга олиб, сўришга айтилади. Шаръий истилоҳда эса: "Икки ёшга тўлмаган боланинг қорнига аёл киши сутининг етиб боришидир".

Категория: Никоҳ ва талоқ

Лион

“Лион” сўзи лаънатдан олиган бўлиб, “лаънатлашиш” маъносини англатади. Шариатда эса, хотинини зинода айблаб, гувоҳ келтира олмаган эрнинг ва зинони рад этган хотиннинг қози олдида бир-бирларини лаънатлашларига айтилади.
Зино катта гуноҳ бўлиб, унга нисбатан кўриладиган жазо чоралари ҳам оғирдир. Агар зинокор оилали киши бўлса,

Категория: Никоҳ ва талоқ

Никоҳ ва талоққа оид савол-жавоблар

Савол: Хотин: «Талоғимни  беринг», деса, эр: «Биттасан», деса, нечта ва қандай талоқ тушади?
Жавоб: Битта ражъий талоқ тушади («Фатавои ҳиндия»).

Савол: Хотин эрига: «Сен менинг эрим эмассан», деса, жавобига эри: «Тўғри айтдинг», деса, талоқ тушадими?