30-31-32-Боблар

 باب الوضوء والغسل بماء البحر

30-БОБ. ДЕНГИЗ СУВИ БИЛАН ТАҲОРАТ ВА ҒУСЛ ҚИЛИШ ҲАҚИДА

 روى مالك وأصحاب السنن الأربعة عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه: سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ  فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنَ الْمَاءِ، فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا، أَفَنَتَوَضَّأُ مِنَ الْبَحْرِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ : «هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ، الْحِلُّ مَيْتَتُهُ». صححه الترمذي، وقَالَ: سألت محمد بن إسماعيل البخاري - رحمه الله - عن هَذَا الحَدِيث فقال: حديثٌ صَحِيحٌ. انتهى.

72. Молик ва «Сунан» эгалари Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилишади:

«Бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз (кемада) денгизда юрамиз, ўзимиз билан оз сув оламиз. У билан таҳорат олсак, чанқаб қоламиз. Денгиз (суви)дан таҳорат қилаверсак бўладими?» деб сўради. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Унинг суви покловчи, ўлимтиги эса ҳалол», дедилар».

Термизий саҳиҳ деб, шундай деган: «Муҳаммад ибн Исмоил Бухорийдан – роҳимаҳуллоҳ – ушбу ҳадис ҳақида сўраган эдим, «Бу саҳиҳ ҳадис», деди».

 

 باب الوضوء من ماء الآبار والعيون

31-БОБ. ҚУДУҚ ВА БУЛОҚ СУВЛАРИДА ТАҲОРАТ ҚИЛИШ ҲАҚИДА

 روى أبو داود والترمذي من حديث أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ: قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ، وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ - أي خروقُها - وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ؟! فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ : «إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌ».

وحَسنه الترمذي، وصححه ابن القطان، وكذا قال الإمام أحمد: وهو حديث صحيح.

73. Абу Довуд ва Термизий Абу Саъид Худрийнинг ҳадисидан ривоят қилишади:

«Эй Аллоҳнинг Расули, Бузоъа қудуғидан таҳорат қилсак бўладими? У қудуққа ҳайз қони артиладиган эски латталар, ит гўшти ва ифлос, бадбўй нарсалар ташланади», дейишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сув покловчидир, уни ҳеч нарса нажас қила олмайди», дедилар».

Термизий ҳасан деган. Ибн Қаттон саҳиҳ деган. Шунингдек, имом Аҳмад ҳам «Бу ҳадис саҳиҳдир» деган.

Изоҳ: Уламолар нажосат тушган оз сувнинг нажас эканига иттифоқ билан ижмоъ қилишган. У билан таҳорат ҳам, ғусл ҳам қилиб бўлмайди, кир ювиб бўлмайди, бошқа нарсалар ҳам ювилмайди. Бу – ижмоъси инобатга олинадиган уламоларнинг ижмоъсидир. Зоҳирийларнинг хилофи зарар қилмайди. Мазкур ҳадис зоҳирий, юзаки маънода эмас. Сув ҳеч қачон нажас бўлмайди, демаймиз, чунки ит ялаб қўйган идишдаги нарса нажас бўлиши ҳақида ҳадис бор. Муслимдан ривоят қилинган Жобирнинг ҳадисида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам оқмас сувга бавл қилишдан қайтарганлар. 

Уламолар оқадиган кўп сувнинг нажас бўлмаслигига иттифоқ қилишган. Оқар сув икки хил бўлади: 

1. Ҳақиқатан оқар сув, одамлар оқар сув деб ҳисоблайдиган сув (ариқ, анҳор ва ҳоказо). Ёки ишлатилган суви қайта ишлатилмайдиган, устидаги чўп-хашаклари оқиб кетадиган сувдир.

2. Ҳукмий оқар сув. Сувини ҳовучлаб олинганда туби кўриниб қолмйдиган, ўлчами ўнга ўн (масалан, ўн зироъга ўн зироъ) бўлган катта ҳовуз бўлиб, унинг бир чеккасида сувни қимирлатса, иккинчи чеккаси қимирламайдиган, бирданига кўпайиб-камаймайдиган сувдир. 

 

باب جواز الغسل والوضوء بماء أنتن بالمكث

أو باختلاط شيء طاهر غير كثير

32-БОБ. ТУРИБ ҚОЛГАН, ҲИДЛАНИБ ҚОЛГАН ЁКИ КЎП БЎЛМАГАН ПОК НАРСА АРАЛАШИБ КЕТГАН СУВДА

ҒУСЛ ВА ТАҲОРАТ ҚИЛИШ ЖОИЗЛИГИ ҲАҚИДА

 (روى النسائي: أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اغْتَسَلَ يَوْمَ الْفَتْحِ مِنْ قَصْعَةٍ فِيهَا أَثَرُ الْعَجِينِ، (والماء بذلك يتغير

74. Насоий: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам Фатҳ куни хамир юқли жомда ғусл қилдилар», деб ривоят қилган (хамирнинг юқи сувни ўзгартиради).

 روى الشيخان عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا قَالَ: بَيْنَمَا رَجُلٌ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ إِذْ وَقَعَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَوَقَصَتْهُ - أَوْ قَالَ فَأَوْقَصَتْهُ (أي كسرت عنقه) - وَهُوَ مُحْرِمٌ قَالَ النَّبِيُّ : «اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْنِ...».

75. Икки шайх (Бухорий ва Муслим) Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилишади:

«Бир киши Арафотда вуқуф қилиб турган эди. Тўсатдан туясидан йиқилиб, бўйнини синди [ёки «синдириб юборди»]. У эҳромда эди. Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уни сув ва сидр билан ювинглар, иккита эн кийимга кафанланглар...», дедилар».

* Эн кийим – тикилмаган, чойшабсимон оддий мато.

 روى مالك في (الموطأ) من حديث أم عطية قالت: دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَتِ ابْنَتُهُ، فَقَالَ: «اغْسِلْنَهَا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الْآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ».

أقول: الغسل بالماء والسدر لا يتصور إلا بخلط السدر بالماء، أو بوضعه على الجسد وصب الماء عليه، وكيف ما كان فلا بد من الاختلاط والتغير، فيكونان مما لا يضر، أما النتن بالمكث، فلا ينجسه، لأن الإجماع على تنجسه بتغير وصفه بالنجاسة لا مطلقا، فافهم.

76. Молик «Муватто»да Умму Атийя розияллоҳу анҳонинг ҳадисидан ривоят қилади:

«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қизлари вафот этганда бизнинг ҳузуримизга кириб, «Уни сув ва сидр билан уч ё беш марта, (лозим топсангиз) ундан ҳам кўп ювинглар. Охиргисида кофур* [ёки кофур аралашган бирон нарса] қўшинглар», дедилар».

Мен айтаманки, сув ва сидр билан ювишни фақат сидрни сувга аралаштириш билан ёки сидрни жасаднинг устига қўйиб, унинг устидан сув қуйиш дебгина тасаввур қилиш мумкин. Қандай бўлганда ҳам, бунда аралашиш ва ўзгариш бўлади. Буларнинг зарари йўқ. Сув туриб қолиб, ҳиди ўзгариши билан нажас бўлиб қолмайди, чунки уламоларнинг ижмоъси сувнинг сифати нажосат аралашиши билангина ўзгариб қолишига бўлган, мутлақ ўзгариш билан эмас. Буни тушуниб олгин.

* Кофур – мусулмон ўлкаларида кенг ишлатиладиган хушбўй модда бўлиб, уни сувга қўшиб маййитни ювишга ишлатилади. Бунда жасад тез қотади ва тез айнимайди, хушбўйлигида эса инсон ва фаришталарнинг икроми бор.

 

Муҳаммад Али Муҳаммад Юсуф тайёрлади